Kia, mijn moeder (2)

Brieven aan mijn moeder, met inkt geschreven of getypt op witte en blauwe velletjes rijstpapier en bewaard in een oude schoenendoos. Foto’s uit Cairo: m’n moeder op een kameel, m’n moeder slank en kort gekapt in een mantelpakje poserend voor een villa in Zwitserland, de bergen en Bern, waar ze op oudejaarsavond geloofsbelijdenis deed. Vele malen las ik de brieven en bekeek ik de foto’s, nieuwsgierig en hongerig naar die andere wereld waar m’n moeder vandaan kwam. Allerlei vragen vuurde ik op haar af: wat voor werk deed ze, waar heeft ze gewoond, welke taal sprak ze, hoe was het leven bij de familie? De meeste brieven waren van Hamida Ali, haar vriendin uit Cairo.

Het leven van Kia, die als kindermeisje met de familie de Ranitz vele omzwervingen maakte, moet een eenzaam leven zijn geweest, zonder ouders, zusje, oma en tantes. Mevrouw de Ranitz was rechtvaardig en streng, ze voelde de plicht om mijn moeder op te voeden, want wat wist een vijftienjarig meisje van het leven, en vooral het leven in een diplomatengezin. Een jaar of acht heeft mijn moeder bij de familie als kindermeisje gediend, met domicilies in Cairo, Bern en Wassenaar. De correspondentie met Hamida begon in 1955, toen de familie voor langere tijd naar Nederland kwam.

‘Ich habe dich manchmal so nötig, liebes Cath,’ schreef Hamida, een liefdevolle aanhef van de brief aan haar jongere lotgenote die ze zo ontzettend miste in Cairo. Bij wie kon ze nu haar hart luchten? In de zomer van 1955 kwam Hamida via Zwitserland met de trein naar Nederland om mijn moeder op te zoeken. Ze zouden elkaar daarna niet meer terugzien, slechts een paar brieven en kaarten werden er nog uitgewisseld. Was het de afstand of waren ze uit elkaar gegroeid?

Toen de familie in Wassenaar neerstreek, besloot mijn moeder weg te gaan en bij familie in Oostburg te wonen. Ze had gehoord dat haar zusje, die inmiddels getrouwd was, ook in het kamp woonde. Omdat mijn moeder niet behoorde tot de groep Molukkers die begin jaren vijftig met de boot kwam, werd haar verzoek om in het kamp te wonen dan ook niet ingewilligd, totdat ze mijn vader in 1956 huwde.

Ik heb jarenlang niet begrepen waarom mijn moeder voor een leven in een barakkenkamp koos boven een leven met reizen naar het buitenland. Ze koos voor een eenvoudig leven met beperkingen, de zorg voor vijf kinderen en een echtgenoot die niet makkelijk was. Zo’n leven gunde ik mijn moeder niet. Daarom ook, wilde ze dat het leven voor haar kinderen anders zou worden. We gingen op jonge leeftijd op muziekles, de jongens gingen ook op judo, er waren boeken in huis, we werden goed gekleed en Nederlands was de voertaal. Mijn moeder had enerzijds een vrijgevochten houding, want ze zag meer mogelijkheden dan die er binnen een kamp geboden werden, maar uiteindelijk koos ze zelf voor dat leven. Een leven bij mensen bij wie ze hoorde met regels en gewoonten die grotendeels vreemd voor haar waren, maar die ze accepteerde. Dat ze die keuze heeft gemaakt kon ik pas accepteren toen ik zelf kinderen kreeg. Het was de acceptatie van mijn moeder als vrouw en wellicht ook van mezelf als dochter van mijn moeder.

6 Comments

  1. Mooi en liefdevol geschreven. In die 8 jaren dat ze bij de familie Ranitz verbleef, had ze zich ontwikkeld. Ik denk dat ze zich niet meer dienstbaar wilde stellen en daarbij zal ze zich eenzaam gevoeld hebben in braaf Nederland jr.50. Het was een saaie tijd van orde regelmaat en discipline. Ik denk dat ze in die jaren toen ze bij de familie was, zich afvroeg waar de balans voor zichzelf lag. Allemaal leuk en aardig een leven met reizen in het buitenland, maar komt het er hier ook op aan om in dezelfde mate dienstbaar te blijven aan jezelf? Dat je er bent, dat je gezien wordt. Ze had de oorlog als jong meisje meegemaakt en wilde vaste grond onder de voeten krijgen en zekerheid hebben. Spreken en luisteren met of zonder woorden had ze haar beslissing genomen toen ze verliefd raakte op je vader in het barakkenkamp…..’de Wilgenhof’

  2. Wat mooi geschreven! In de korte tijd dat ik Oma Kia kende via Rido die in 2000 voor een half jaar bij ons kwam wonen…vond ik haar een bijzondere vrouw. Stijlvol en o zo lief.

  3. Wat een mooi en prachtig verhaal! Zij moet een sterke en een vooruitstrevende vrouw zijn geweest in die tijd om keuzes te moeten maken en accepteren!

  4. Geweldig, vrouwen die voor zich zelf durven te kiezen. Die hun eigen koers willen en durven te bepalen. Een goede
    erfenis voor de dochters en andere vrouwen….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s