Maluku Society Network: werkelijkheid of utopie?

Dit jaar begon in gespannen verwachting. Wat gaat er uiteindelijk gebeuren met het tastbare Molukse erfgoed? Het actiecomité ‘Houd Muma Open’ daagde het bestuur van het Moluks Historisch Museum (MuMa) voor de rechter, om af te dwingen dat de museale collectie en de archieven niet in andere handen zouden vallen. Men pleitte er ook voor, de Molukse gemeenschap zelf verantwoordelijk te stellen voor de instandhouding van het culturele erfgoed. Het bestuur van MuMa is ondertussen verder gegaan en onderzoekt de vorm waarin het door wil gaan; concrete plannen zijn echter nog niet openbaar gemaakt.

Nu ook het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers (LSEM) ophoudt te bestaan en de aandacht voor de Molukse leerling, het Instituut voor leerplanontwikkeling (SLO) ten deel valt, is de vraag gerechtvaardigd, wat er met de kennis en know how op het gebied van onderwijs en educatie gebeuren zal. Gaat het geheel op in een kenniscentrum, dat mogelijkerwijs gedeeld zal worden met het MuMa, of valt het (voor een deel) onder de op te richten Maluku Society Network van Stichting Buat, een platform voor Molukkers. Voorlopig kunnen we ernaar gissen. Het enige wat duidelijk is, is dat er een Society Network gaat komen. Immers volgens de tijdsplanning zal het begin 2015 formeel van kracht gaan.

Wat beoogt Stichting Buat met een Maluku Society Network? Na het lezen van de beschrijving van de missie, neergelegd in het plan ‘Van Inspraak naar Netwerk’, blijft het echter onduidelijk en zijn er een aantal kritische kanttekeningen te plaatsen. Allereerst stuit ik op een tegenstrijdigheid m.b.t. de visie van Buat. In de inleiding stelt men dat “de Molukse gemeenschap in Nederland volledig participeert binnen de Nederlandse maatschappij op alle gebieden, op basis van gelijkwaardigheid en gedeelde verantwoordelijkheid, waardoor zij dezelfde kansen en mogelijkheden heeft als alle andere inwoners van Nederland”; om vervolgens verderop in het verhaal, zorg te uiten over de huidige stand van zaken onder Molukkers, namelijk, “het is volledig duister wat de situatie is van Molukkers, zowel binnen de Molukse woonwijken, als de grootste groep die zich buiten de Molukse woonwijken bevinden. Onderzoek moet richting geven … en de knelpunten en mogelijkheden op bepaalde gebieden helder maken.”  Waarop baseert men de visie van een volledige participatie en gelijkwaardigheid van de Molukse gemeenschap, als men de gemeenschap niet blijkt te kennen? Vooral wanneer men ook nog stelt, dat men met een Society Network, een moderne organisatie voor ogen heeft, die “gedragen wordt door de Molukse gemeenschap en middenin de Nederlandse gemeenschap staat.” Buat ziet ook een “versnippering van het Moluks maatschappelijk middenveld” en is ervan overtuigd dat een nieuwe vorm, zoals die van een Maluku Society Network, uitkomst zal bieden. M.a.w. als een netwerk in de oude vorm niet tot stand is gekomen, bewerkstelligt een nieuw te vormen Society Network dan de ultieme binding, waar men naar op zoek is?

Om de achterliggende gedachte van het plan van Buat te kunnen begrijpen, wil ik eerst duidelijk hebben wat het begrip Society Network betekent. Society Network, ofwel netwerkmaatschappij of netwerksamenleving, is een begrip dat een aantal decennia geleden is geïntroduceerd. Het heeft alles te maken met de ontwikkelingen en de groei van de informatie technologie, en de invloed daarvan op maatschappelijke verhoudingen. Ik ga hier niet uitvoerig op in, maar de kern van een netwerksamenleving is niet alleen, dat het van karakter is veranderd door ICT-gebruik, maar het kenmerkt zich ook doordat grenzen weggevallen zijn en activiteiten niet meer gebonden zijn aan een bepaalde geografische locatie; de virtuele wereld bevindt zich in een tijdloze tijd en in een plaatsloze ruimte. Van de samenleving wordt dan ook verwacht om netwerken te definiëren en te rangschikken: iedere groep, organisatie en samenleving kan binnen een Network Society plaats nemen.

Onduidelijk is echter, hoe de Molukse groep binnen een Society Network gaat functioneren. Zoals Buat het presenteert, lijkt het alsof er een bestaande format over de Molukse samenleving is gelegd, zonder dat gekeken is of het ook past. Er wordt ook kwistig omgesprongen met vakjargon zonder dat het uitgelegd wordt en inhoudelijk beschreven. De term ‘communities of change’ wordt belangrijk geacht, maar blijft vaag m.b.t. de context waarin het geplaatst wordt. “De zogenaamde community of change bestaat op haar beurt uit mensen en groepen die gezamenlijk de human capital vormen. Zij bepalen aan welke gedeelde belangen zij als community willen werken en hoe zij dit realiseren.” Dan beargumenteert Buat dat al jaren op deze wijze gewerkt wordt, maar dat “in de nieuwe situatie de communities of change zelf bij moeten dragen aan de realisering van hun activiteiten en doelen.” Dit is een belangrijk punt, want hieraan moet de Maluku Society Network haar bestaansrecht ontlenen. De vraag is vervolgens, wie stuurt het netwerk aan? Wordt er van bovenaf gedirigeerd? Buat ziet echter kansen in het overgaan van “een sterk gesubsidieerde top-down organisatie, naar een moderne organisatie die gedragen wordt door de Molukse gemeenschap ..” Dan kom ik op een essentiële vraag: zal het gedragen worden door de Molukse gemeenschap? Wat maakt dat de gemeenschap nu overtuigd gaat worden? Worden er kansen gecreëerd om eigen regisseur te zijn van activiteiten en projecten, want “.. het is een zelfsturend orgaan en instrument … van en voor mensen en organisaties ..” Buat vraagt van de mensen een intrinsieke motivatie om een community vorm te geven en we weten dat motivatie zich niet laat sturen. Verwacht men dat individuen of kleine groepen, die tot dan toe niet aan bod zijn gekomen, op zullen staan en zich actief zullen opstellen? Of zullen zij die mondig zijn aan het langste eind blijven trekken? Ook loert het gevaar dat het netwerk te virtueel zal blijken te zijn en dat daardoor mensen zullen afhaken of buitengesloten worden.

Wat mij betreft, kan het plan terug naar de schrijftafel. Maluku Society Network gaat over de Molukse gemeenschap en zal ook voor de gemeenschap in begrijpelijke taal geschreven moeten worden. Laat men duidelijk omschrijven wat men met communities of change bedoelt. Leg uit hoe zo’n netwerk, “dynamisch en constant vernieuwend” kan gaan opereren. Leg verbanden tussen aanwezige kwaliteiten en kennis en waar de behoefte ligt. Geef antwoord op de vraag, hoe men de versnippering binnen de gemeenschap het hoofd gaat bieden. Niet onbelangrijk is ook te omschrijven, in welk opzicht een Maluku Society Network zich onderscheidt van andere netwerksamenlevingen: waarin is het uniek, en welke verbindingen kunnen gelegd worden naar andere netwerksamenlevingen? Er is Buat veel aan gelegen om Maluku Society Network te doen slagen, want “.. wanneer we hierin slagen de komende 2 jaar, dan is daadwerkelijk een nieuwe mijlpaal bereikt in onze geschiedenis, verblijf en emancipatie in Nederland als Molukse gemeenschap.” En dat zo’n conclusie getrokken wordt, daar valt weer over te twisten!

http://www.buat.nl/images/stories/msn%20final1%20website%20copy.pdf (deze link is niet meer online) zie via LOM: http://www.minderheden.org/samenwerkingsverbanden/BUAT

 

2 Comments

  1. Magda, hoe groot is de betrokkenheid in de Molukse gemeenschap over dit onderwerp?
    Groet, Eric

  2. @Eric, je stelt een cruciale vraag, maar daar kan ik geen antwoord op geven. Mijn motivatie om dit stuk te schrijven, is om de mensen duidelijk te maken dat je je niets moet laten voorschrijven en je afwachtend moet opstellen. Vooral niet als het gebaseerd is op een nietszeggend plan. De gelaten houding van de gemeenschap is m.i. ook debet aan de situatie die gecreëerd is. Ik heb gezegd, en ik heb er weinig fiducie in dat er iets mee gedaan wordt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s