Omdenken op Molukse wijze

In mijn jacht op mazen in het web van Molukse organisaties, kom ik nog steeds instanties tegen die microscopisch onder de loep gehouden kunnen worden. Ik heb me al kritisch uitgelaten over het debâcle van het Moluks Historisch Museum m.b.t. het Moluks erfgoed en ook over de onderwijspositie van Molukkers. Nu is Muhabbat aan de beurt, want een column van Elias Rinsampessy triggerde mijn aandacht. Hierin vroeg hij zich af of het Moluks Cultureel Erfgoed een hype was.

Deze column werd in september 2012 uitgesproken en sindsdien zijn er een aantal ontwikkelingen geweest rondom het Moluks Historisch Museum, waar ik hier niet verder op inga. De eerste vraag die Rinsampessy zichzelf stelde was, of wij Molukkers wel cultureel erfgoed hebben en wat daar precies onder verstaan wordt. Dat het begrip ‘cultureel erfgoed’ gegoogled wordt om volledig te zijn, begrijp ik, maar überhaupt de vraag of wij Molukkers cultureel erfgoed hebben, brengt me het schaamrood op de kaken. Vervolgens vraagt Rinsampessy zich af of dit alles een hype is. Het is jammer dat hij het begrip ‘hype’ ook niet gegoogled heeft, want dan zou hij het waarschijnlijk niet in dit verband gebruikt hebben. Volgens Wikipedia is een ‘hype’ een verschijnsel dat tijdelijk bovenmatige media-aandacht krijgt en daardoor belangrijker lijkt dan het in werkelijkheid is.” Cultureel erfgoed …. in werkelijkheid niet zo belangrijk? Rinsampessy zegt daarover, “op de keper beschouwd is de term Moluks Cultureel Erfgoed ten dele toepasbaar op de huidige discussie, namelijk die van het ‘bewaarde’ materiaal van (vrij recente) Molukse generaties.”

Mijn bezwaar tegen zijn zienswijze is tweeërlei: allereerst is het verblijf van Molukkers niet los te zien van de geschiedenis van het land van herkomst en moeten wij onze geschiedenis niet in Nederland laten beginnen; ten tweede vind ik zijn westerse benadering van het begrip ‘cultureel erfgoed’ te beperkt en misleidend. Gaan wij allen uit van deze benadering, dan is het te begrijpen dat weinig aandacht wordt besteed aan onze geschiedenis; dan is het terecht dat we onder de paraplu van migranten worden geschaard en ontbreekt elke specifieke aandacht voor ons als groep. Wat mij stoort is dat we te makkelijk meegaan in het westerse denken. Laten we zelf onze eigen definities inhoud geven. Ook al zijn de meeste Molukkers in Nederland groot geworden, voor het behoud van de eigen identiteit mag het verleden, ook al vond het in een ander werelddeel plaats, niet vergeten worden.

Rinsampessy sluit zijn betoog af door het belang van overdracht naar de volgende generaties te benadrukken en “als antropoloog zou ik kiezen voor een meer structurele en geïntegreerde aanpak van de term Moluks Cultureel Erfgoed en deze deel uit laten maken van de Molukse culturele educatie. De aanpak van nu is vrij ad hoc en nog te weinig doordacht. Er dient een fundamentelere aanpak te worden gekozen, waardoor het begrip ingebed wordt in de Molukse cultuur en onder Molukkers in Nederland.” Wat hiermee bedoeld wordt en wie hiervoor gaat zorgen, is mij niet helder. Op de website van Muhabbat vind ik echter onder het kopje ‘Kunst en Educatie’ enkele plannen die kunnen doelen op het voorafgaande. Muhabbat wil “ vanuit een historiserende benadering en perspectief visies op kunst en educatie onder deze twee migrantengroepen (d.w.z.  Molukkers en Indische Nederlanders) ontwikkelen en bespreekbaar maken. Muhabbat tracht op deze wijze kunst en educatie in migrantenkringen een onderdeel te zijn van de opvoeding. Nagegaan wordt op welke manier Molukkers in het algemeen en hun organisaties in het bijzonder en Indische Nederlanders in de afgelopen decennia verankerd zijn in de Nederlandse multiculturele samenleving.” Men zegt ook plannen te hebben om in 2013 het maatschappelijk debat over de verankering van Molukkers en Indo’s in de maatschappij
 te voeren.

Eigenlijk vind ik het niet meer de moeite waard om dit alles te weerleggen en van kritische kanttekeningen te voorzien. Het is allemaal vaag en onduidelijk en getuigt duidelijk niet van kennis van de hedendaagse ontwikkelingen. Waarom zou men historiseren? Er is genoeg geschreven en onderzocht. Hoe ziet men de rol van educatie, wanneer er geen geld is en geen aandacht in het onderwijs? Hoezo Molukse organisaties? Die zijn er nauwelijks meer. Voor mij is het klip en klaar. We moeten maar eens voor onszelf denken en niet nadoen en nabootsen en met vage plannen komen. Kijk wat nodig is en waar behoefte aan is en doe daar wat mee!

http://www.muhabbat.nl/seminars/collum-moluks-cultureel-erfgoed

http://www.muhabbat.nl/KunstCultuurEducatie

http://www.omdenken.nl/theorie/wat-is-omdenken

Stichting Muhabbat opereert op het terrein van zorg, welzijn en educatie. Volgens de site zet Muhabbat zich in voor de emancipatie van Molukkers en andere etnische gemeenschappen in Nederland. Vooral de aandacht aan interetnische- en interculturele verhoudingen, is één van haar speerpunten.

6 Comments

  1. Ik sluit me volledig aan bij je betoog.

    Het onderstaande heb ik onlangs als stelling geponeerd tijdens een jongerendag van onze kumpulan negeri.

    Ons erfgoed is niet zozeer die legerkist, het KNIL-uniform, de vlag, de foto’s, de tjobe, de djaring of de kain-kebaja van onze (over)grootouders, maar vooral de verhalen daarachter, die de emotionele waarde ervan tot uitdrukking brengen.
    De meerwaarde van die verhalen schuilt in het gevoel van verwantschap dat we onderling met elkaar delen over onze gemeenschappelijke oorsprong, onze geschiedenis.

  2. Beste Vic, in een eerdere blog van mij “Het verleden is er wel geweest”, heb ik gewag gemaakt van een opmerking van een universitair geschiedenisdocent. Hij vond het begrijpelijk dat onderwijsmakers keuzes moeten maken uit de grote hoeveelheid aan historisch materiaal. Kennis over de gevolgen van het koloniaal verleden, dat was volgens hem voldoende voor de huidige generatie om op school onderwezen te worden. Met mij hebben velen zich hier boos over gemaakt. En wat zie ik, onder ons wordt er ook zo gedacht of men gaat hier ook in mee. Met de vinger hoeven we niet meer naar een ander te wijzen.

  3. Magda, ik sluit me volledig aan bij de vorige reacties..!

  4. Magda nu ik dit gelezen hebt moet ik weer aan mijn ouders denken & opa Unu vooral de tijd in IJsseloord dat was heel heftig & ontroerend tegelijk…mijn Vader kreeg toen ook een gevangenis straf voor wapensbezit,nu denk ik aan die verhalen van mijn Vader kan nu wel janken en begrijpen wat onze oudres had moeten doorstaan Vaderland en Familie moeten achterlaten dat is toch ondenkbaar voor een mens…Mena

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s