Het onvoltooide verhaal van de Molukse treinkaping

Om je als mens vrij te voelen moet je jezelf losmaken van de ketenen van het verleden. Dan pas kun je met aandacht in het heden leven en je bewust zijn van het hier en nu. Je aanvaardt wat is en is geweest.

Deze zinnen zullen niet misstaan in de wereld van mindfulness en spiritualiteit. De levenshouding die hieraan ten grondslag ligt, spreekt me aan, maar plaatst me daarentegen voor een dilemma. Betekent aanvaarding van al wat positief en negatief is, dat je geen vragen hoeft te stellen over het verleden? Een vraag betekent betrokkenheid bij het construeren van een verhaal. Zijn er geen vragen, dan hoeven er geen verhalen verteld te worden. Maar is het werkelijk zo simpel?

Ik kijk naar de geschiedenis van onze ouders en naar de aanleiding van ons verblijf in Nederland. Ik constateer dat veel van de gebeurtenissen in het verleden nog onverwerkt, onopgelost en onduidelijk zijn gebleven. Het zijn gebeurtenissen die het leven van ons en onze ouders bepaald hebben. De ontkenning van hun bestaan was bij aankomst in Nederland al evident: door de eeuwen trouw werd niets meer waard. Dat dit verlies onverwerkt is gebleven en een diepe wond heeft geslagen, bewijzen de radicale acties van de kinderen van de soldaten van weleer. Een schuld moest ingelost worden, desnoods met harde hand.

In de vroege ochtend van 11 juni 1977 werden we in huis opgeschrikt door het geschreeuw van mijn broers, die de beschietingen op de trein bij de Punt op de radio volgden. Het geween en de ontzetting over wat de onzen werd aangedaan, staat me nog helder voor de geest. We keurden de acties an sich niet goed, maar we hadden wel het besef dat het ons aller verantwoordelijkheid was en dat gehandeld werd om de Molukse zaak te dienen. Door de acties werden we als groep op afschuwelijke wijze herinnerd aan onze positie in de Nederlandse samenleving en het gevoel van onveiligheid werd nogmaals versterkt. In kamp IJsseloord werden we een paar jaar eerder ook al opgeschrikt door een groots opgezette razzia, die bedoeld was om betrokkenen van de bezettingsactie in Wassenaar op te pakken. In die jaren leek het alsof we ons in oorlogsgebied begaven.

En na jaren komt de onthulling dat de Molukse treinkapers standrechtelijk zijn geëxecuteerd. Geheimgehouden stukken vertellen over het werkelijke verhaal van hun dood. De roep om een grootschalig onderzoek weerklinkt dezer dagen in kringen van wetenschappers en Molukkers. In Nederland is het bijna standaard om eerst fouten te maken en daarna na te denken over hoe het zo heeft kunnen gebeuren. Parlementaire onderzoeken worden verricht om vervolgens na voltooiing op perspectief bekritiseerd te worden. Het verleden laat niet los.

Ik denk aan de familieleden van de gevallenen: de Molukse treinkapers en de gegijzelden. De pijn wordt weer gevoeld en het vermoeden wat men al die tijd al had, wordt bevestigd. Het verleden kan niet losgelaten worden zonder erkenning van de waarheid, ook al doet die waarheid zeer en is de ware toedracht niet geheel te achterhalen.

De aanvaarding van wat is en is geweest, is een geheel persoonlijke keuze. Je maakt die keuze als mens, ieder voor zich. In de wereld waarin we leven, waar miskenning van al het leven gemeengoed is geworden, is het verlangen naar wie je werkelijk bent, een zoektocht die door velen steeds meer gevoeld wordt. We dompelen ons onder in filosofische gedachten, het humanisme, mindfulness, inspirerende guru’s en zovele anderen: teruggaan naar jezelf, naar de kern van het bestaan. Maar hoe moet het met de verhalen die het verleden omarmen? Zou het niet zo zijn, dat de verhalen wel verteld moeten worden, maar dat juist de essentie duidelijk gemaakt wordt en dat we komen tot waar het werkelijk om gaat. Want alles is tot de kern terug te voeren: de kern, zijn wij ook zelf en zijn wij die het doen.

Ook verschenen in de Marinjo, juni/juli 2013

http://eterinathe.wordpress.com/2013/06/01/het-drama-van-de-punt/

1 Comment

  1. Blijven verhalen, niet alleen voor verbondenheid, maar er zijn nog vele tapijten die gelicht moeten worden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s