De eerste generatie vertelt (1)

Inleiding ‘De eerste generatie vertelt’

Verhalen over het leven in de negeri, over het leven in de tangsi en zelfs verder terug in de geschiedenis, over het ontstaan van negeri Ihamahu, zijn verhalen die in vele Molukse families verteld werden en wellicht nog verteld worden. Een aantal verhalen heb ik jaren geleden voor mijn taalonderzoek op cassettebandjes (!) opgenomen en in een transcript gezet. De verhalen worden in het Moluks Maleis/Ambon Maleis verteld door eerste generatie Molukkers. Het zijn niet zozeer de feiten die ik interessant vind, vooral de woorden en zinnen die gebruikt worden en de manier van vertellen maken de verhalen uniek.

Over de inhoud: Opa Odoe Lokollo vertelt mijn vader (Agus) en mij (Mada) over het ontstaan van ons dorp Ihamahu en de herverdeling van het land. Tijdens het vertellen stelt hij ons regelmatig de vraag of we het verhaal begrepen hebben. Elke verteller denkt de juiste versie te vertellen, maar het zijn vooral het perspectief en de beleving van de verteller, die het verhaal kleuren. Wat opa Odoe vooral benadrukt is de koppigheid van de Ihamahunezen, die ertoe geleid heeft dat men minder land (door de Nederlanders) toebedeeld kreeg.

Opa Odoe tjerita tentang sedjarah Iha.

“Dolo di situ, hutan itu, samua tanah Iha, nama keradjaan Iha. Ijo seng besar, tapi dulu-dulu keradjaan toh. Saparua tu ada dua keradjaan. Keradjaan Iha dan keradjaan Siri-Sori. Waktu itu orang Ihamahu karas kapala. Katong naik di atas di utan-utan. Katong pung pikiran kompeni toh seng bisa menang katorang, tidak. Waktu itu de Vlaming, dia gubernur di Ambong. Dia bilang, osé musti turung. Negeri laeng susah. Nolloth serani kamuka katorang. Dong dikumpul deng orang Tuhaha. Kalo tulung, dong dapat bagian tanah. Djadi Noloth, Paperu untung dengan Ulath, baru kasi par Tuhaha dengan Itawaka, mangarti ka seng Agus.”

“Dong madju, dong suruh kompeni madju pertama. Dong bagiang militer. Abis itu, kora-kora madju sampe su dekat gunung Iha. Dong su bedjalang deng mata-mata dari Tuhaha. Sasabone, memang betul ada tulis dia pun nama. Dulu di gunung Iha tu su sadia batu sama pohon-pohon kaju, supaja kalo dong datang, dong guling, tidak. Tapi kompeni lebe aktif lagi toh, Agus é. Katong djuga su tau turut aksi toh! Tembak sini, tunggu, tunggu sini-sini, biar katong sampe, dong bilang seng tunggu, madju, madju, madju, baru dong tembak. Sasabone bilang kata, tembak deng tulang babi, kalo bisa dong pung mesjid itu. Haram toh! Tapi dong seng mau turung. Tanah-tanah su dibage. Tanah-tanah su dibage par Tuhaha, Paperu, Noloth, Itawaka. Mangarti ka seng Agus é! Lantas Ihamahu baru turung. Dia datang minta. De Vlaming bilang, ja tanah-tanah su dibage. Djang datang minta lai. Sudah abis. Djadi katong dapa sadikit. Orang lain lari ka Ihaluhu”………… “Mada dengar, katong pung orang dong nakal. Dong panggil marhuno, potong kapala. Djadi anak é, beta bilang par Mada, banjak djadi sampe sekarang ini!”

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s